Werkelijk rendement box 3 — loont het voor jou?
Had je spaargeld, beleggingen, crypto of een tweede woning? Dan heeft de Belastingdienst je box 3 jarenlang belast op een fictief rendement. Was je echte opbrengst lager, dan mag je je werkelijk rendement in box 3 doorgeven: over 2021 en later iedereen met box 3-inkomen, over 2017 tot en met 2020 alleen wie op tijd bezwaar maakte en een brief kreeg. Is je werkelijk rendement lager dan je fictieve rendement (bij partners: per persoon), dan betaal je minder belasting. Met de gratis check zie je in een paar minuten of dat voor jou waarschijnlijk loont, en waarom.
- Je gegevens blijven in je browser
- Gratis check, zonder account
- Termijn voor 2021: 31 december 2026
Voor 2021 moet je opgaaf uiterlijk 31 december 2026 binnen zijn.
Daarna is de termijn van vijf jaar voorbij. Bekijk welke jaren je nog kunt doorgeven.
Werkelijk rendement box 3 in het kort
Sinds 19 juli 2025 geldt de Wet tegenbewijsregeling box 3. Daarmee mag je aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het bedrag waarmee de Belastingdienst rekende. Is dat zo, dan wordt je box 3-inkomen verlaagd naar je werkelijke rendement.
Je werkelijk rendement is, kort gezegd:
- alles wat je ontving: rente, brutodividend, kale huur en andere opbrengsten;
- plus de waardeverandering van je bezittingen, ook als je niets verkocht;
- min de rente die je betaalde op schulden in box 3.
Kosten mag je niet aftrekken, en het heffingvrij vermogen telt niet mee. Een negatief totaal wordt € 0. Hoe je dit precies uitrekent, lees je op werkelijk rendement berekenen.
Je voordeel is het verschil tussen het fictieve en het werkelijke rendement, maal het box 3-tarief van dat jaar. Dat tarief was 31% in 2021 en 2022, 32% in 2023 en 36% in 2024 en 2025.
Wanneer loont het, en wanneer niet
Werkelijk rendement doorgeven kost je nooit extra belasting. De Belastingdienst schrijft zelf: “U gaat nooit meer belasting betalen dan wij eerder hebben berekend.” Maar het levert ook lang niet altijd iets op. Wees daar realistisch over.
Het loont vaak als je in een jaar weinig of negatief rendement had. Denk aan:
- beleggers in 2022, een slecht beursjaar (gemiddeld −7,97% op aandelen volgens de Belastingdienst, tegenover een forfait van 5,53%);
- een tweede woning voor eigen gebruik in 2023 tot en met 2025: het eigen gebruik telt in die jaren als nihil, alleen de WOZ-stijging telt mee.
Het loont meestal niet als je rendement hoog was. Bijvoorbeeld:
- beleggers in sterke beursjaren, zoals 2021 (gemiddeld 23,32% op aandelen);
- wie alleen spaargeld had: het loont alleen als je ontvangen rente lager was dan het fictieve rendement op je aanslag, en dat is zelden zo omdat het heffingvrij vermogen bij werkelijk rendement niet meetelt. In 2021 en 2022 was het fictieve rendement op spaargeld bovendien bijna nul;
- wie weinig vermogen boven het heffingvrij vermogen had: bij werkelijk rendement telt je hele vermogen, zonder vrijstelling.
De check laat per jaar zien welk onderdeel het verschil maakt. Meer achtergrond vind je bij spaargeld, beleggingen en onroerend goed.
Welke jaren kun je doorgeven
| Jaren | Wie mag het | Hoe |
|---|---|---|
| 2017–2020 | Alleen wie op tijd bezwaar maakte of om vermindering vroeg, én een brief kreeg | Online formulier (zie je brief) |
| 2021–2024 | Iedereen met box 3-inkomen | Formulier Opgaaf werkelijk rendement in Mijn Belastingdienst |
| 2025 en later | Iedereen met box 3-inkomen | In de aangifte inkomstenbelasting |
| Vanaf 2028 | Plannen voor een nieuw stelsel, nog niet aangenomen | — |
Elk jaar heeft een eigen uiterste datum. Voor 2021 is dat 31 december 2026, voor 2022 31 december 2027, enzovoort. Alle details staan op welke jaren.
Zo werkt het hier
- Gratis check. Je vult per jaar een paar totalen in en ziet direct of het waarschijnlijk loont, met een indicatie van het bedrag.
- Gratis berekening per jaar. In de rekentool voer je je rekeningen, beleggingen en woningen in. Je ziet per jaar of het loont en ongeveer hoeveel.
- Werkelijk Rendement Rapport (€ 49, eenmalig). Voor je hele huishouden en alle jaren krijg je per veld van het formulier het bedrag dat je invult, de onderbouwing per post en een PDF voor je dossier. Zie prijzen.
Het formulier van de Belastingdienst rekent ook zelf, maar het is leeg: alle bedragen moet je zelf opzoeken en optellen. Daar zit het werk, en daar helpen wij bij. Hoe het formulier eruitziet, lees je op opgaaf werkelijk rendement.
Wat je nodig hebt
- je laatste aanslag of verminderingsbeschikking van het jaar, of de brief van de Belastingdienst, met het voordeel uit sparen en beleggen;
- je aangifte van het jaar, voor je bezittingen op 1 januari. Neem ook alles mee wat je later in het jaar kreeg;
- de jaaroverzichten van je banken (ontvangen rente);
- de jaaroverzichten van je beleggingen (waarde op 1 januari en 31 december, brutodividend, stortingen en opnames);
- bij een woning: de WOZ-beschikkingen van het jaar en het jaar erna;
- bij schulden: de betaalde rente.
Waar je die bedragen per bank en broker vindt, staat op jaaroverzichten per bank en broker.
Wat het gemiddeld oplevert
Tot 9 september 2026 zijn 882.297 formulieren Opgaaf werkelijk rendement ingediend. Van de behandelde formulieren leidden er 403.065 tot een vermindering, gemiddeld ongeveer € 3.425. Dat gemiddelde zegt weinig over jouw situatie: bij een groot vermogen is het verschil groter dan bij een klein vermogen. Reken het dus voor jezelf na.
Houd ook rekening met de doorlooptijd. De Belastingdienst verwacht ongeveer 10 miljoen formulieren en zegt dat de afhandeling “tot in 2030” kan duren. Over een teruggave na bezwaar of een verzoek om vermindering krijg je geen rente.
Je gegevens blijven bij jou
Alle berekeningen gebeuren in je eigen browser. Je documenten en bedragen gaan niet naar onze server. Die verwerkt alleen je bestelling, je licentie en je factuur. Er zijn geen trackingcookies en geen scripts van derden. Lees meer in de privacyverklaring.
Loont het voor jou?
Met de gratis check zie je in ongeveer 2 minuten of werkelijk rendement doorgeven je waarschijnlijk iets oplevert, en welk onderdeel het verschil maakt.
Zonder account. Je gegevens blijven in je browser.
Deze informatie is algemeen en geen individueel belastingadvies. Werkelijkrendement.nl is een dienst van Bedrijfsboekhouder.com.
Bronnen
- Wet tegenbewijsregeling box 3, Stb. 2025, 195
- Belastingdienst — Wat is mijn werkelijk rendement?
- Belastingdienst — Veelgestelde vragen opgaaf werkelijk rendement
- Belastingdienst — Werkelijk rendement in de belastingaangifte
- Belastingdienst — Wanneer krijg ik bericht?
- Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001, art. 45aa (vijfjaarstermijn)
- Algemene wet inzake rijksbelastingen, art. 30fe (geen rentevergoeding)
- Wet inkomstenbelasting 2001, art. 2.13 (tarieven per jaar, 2021)
- Aantallen formulieren en gemiddelde vermindering: Taxence, 30 september 2026
Veelgestelde vragen
Wat is werkelijk rendement in box 3?
Je werkelijk rendement is wat je vermogen in een jaar echt opleverde: rente, brutodividend, kale huur en andere opbrengsten, plus de waardeverandering van je bezittingen, min de betaalde rente op schulden in box 3. Is dat lager dan het fictieve rendement waarmee de Belastingdienst rekende, dan mag je het lagere bedrag laten belasten.
Kan werkelijk rendement doorgeven me extra belasting kosten?
Nee. Is je werkelijk rendement hoger dan het fictieve rendement, dan blijft het fictieve rendement staan. De Belastingdienst past altijd de gunstigste uitkomst toe.
Tot wanneer kan ik werkelijk rendement over 2021 doorgeven?
Je opgaaf over 2021 moet uiterlijk 31 december 2026 binnen zijn. Daarna is vermindering over 2021 niet meer mogelijk. Voor 2022 is de uiterste datum 31 december 2027.
Telt het heffingvrij vermogen mee bij werkelijk rendement?
Nee. Bij werkelijk rendement telt je hele vermogen mee, zonder heffingvrij vermogen. Daardoor loont het minder vaak dan mensen denken, vooral bij een klein vermogen.
Krijg ik rente over mijn teruggave?
Over een vermindering na bezwaar of na een verzoek om ambtshalve vermindering wordt geen rente vergoed. Alleen als je opgaaf binnen was vóór de definitieve aanslag, kan onder voorwaarden belastingrente worden vergoed.
Moet ik mijn werkelijk rendement zelf uitrekenen?
Het online formulier rekent het totaal zelf uit, maar je moet per rekening en per belegging de juiste bedragen invullen. Dat verzamelen en goed optellen is het lastige deel. De gratis rekentool en het rapport helpen je daarbij.
Is de check echt gratis?
Ja. De check en de berekening per jaar zijn gratis en zonder account. Alleen voor de invulhulp per formulierveld, de onderbouwing en de PDF betaal je eenmalig € 49 voor je hele huishouden.